W świetle przepisu art. 2 ust. 2 znowelizowanej w 2010 roku Ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie jako przemoc w rodzinie należy rozumieć:

 

 „jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste członków rodziny [*], w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą”.

 

* Ustawa jako członka rodziny definiuje „osobę najbliższą w rozumieniu art. 115 § 11 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.), a także inną osobę wspólnie zamieszkującą lub gospodarującą”.

 

Rodzaje i formy przemocy.

 

Przemoc w rodzinie może przybierać różne formy:

 

  • przemoc fizyczna – naruszanie nietykalności fizycznej (obejmuje takie zachowania agresywne, jak popychanie, policzkowanie, szarpanie, kopanie, duszenie, bicie pięścią, ciskanie w kogoś przedmiotami, użycie broni, nieudzielanie koniecznej pomocy, itp.);
  • przemoc psychiczna – naruszanie godności osobistej (wyśmiewanie poglądów

 

i opinii, religii, narzucanie własnych poglądów, stała krytyka, wmawianie choroby psychicznej, izolacja społeczna, domaganie się posłuszeństwa, ograniczanie snu, pożywienia, wyzywanie, upokarzanie, stosowanie gróźb, kontrolowanie, używanie wulgarnych epitetów, zawstydzanie itp.);

 

  • przemoc seksualna – naruszenie intymności (gwałt, wymuszanie pożycia seksualnego, wymuszanie nieakceptowanych praktyk seksualnych, wymuszanie seksu z osobami trzecimi, sadystyczne formy współżycia seksualnego, demonstrowanie zazdrości, krytyka, wyśmiewanie zachowań seksualnych, wyśmiewanie wyglądu, ciała, itp.);
  • przemoc ekonomiczna – naruszenie własności (odbieranie zarobionych pieniędzy, uniemożliwianie podjęcia pracy zarobkowej, nie zaspokajanie podstawowych materialnych potrzeb rodziny, itp.).
  • zaniedbanie – naruszenie obowiązku opieki ze strony osób bliskich ( nie dawanie środków na utrzymanie, pozbawianie jedzenia, ubrania, schronienia, brak pomocy w chorobie, nie udzielenie pomocy, itp.)

 

 

 

Charakterystyczne cechy przemocy domowej

 

Przemoc domowa nie jest czynem jednorazowym i często ma długą (nawet kilkunastoletnią) historię. Przemoc domowa zwykle powtarza się wg zauważalnej prawidłowości. Cykl Przemocy składa się z trzech następujących po sobie faz:

 

  • faza narastania napięcia – początkiem cyklu jest zwykle wyczuwalny wzrost napięcia, narastają sytuacje konfliktowe. Przyczyny mogą tkwić poza rodziną, mogą to być błahostki, drobne nieporozumienia, które powoduja wzrost napięcia.
  • faza ostrej przemocy- następuje wybuch agresji, sprawca z normalnego człowieka przemienia się w kata, może dokonać strasznych czynów, nie zwracając uwagi na krzywdę innych. w tej faie najczęściej następuje interwencja, ofiary w afekcie decydują siię wzywać Pomocy, złożyć skargę.
  • faza miodowego miesiąca – faza skruchy i okazywania miłości, sprawca jakby na nowo uwodzi ofiare. Sprawca zaczyna dostrzegać to co się wydarzyło. Próbuje załagodzić sytuacje, przeprasza, obiecuje poprawę, staje się uczynny i miły. Próbuje przekonać ofiarę, ze teraz będzie inaczej, że Tosię więcej nie powtórzy. Ofiary mu wierzą, bo wbrew zdrowemu rozsądkowi, w głębi serca tego właśnie pragną. Sprawca nie jest w stanie długo wytrzymać w takiej roi. Z jakiegoś powodu znowu narasta napięcie i wszystko zaczyna się od nowa.

 

Nic nie usprawiedliwia aktów przemocy!

 

  • Sprawca każdego rodzaju przemocy winien być pociągnięty do odpowiedzialności karnej.
  • Dla swojego bezpieczeństwa oraz bezpieczeństwa innych podejmij czynności umożliwiające pociągnięcie osoby stosującej przemoc do odpowiedzialności:
  • w sytuacjach zagrożenia życia lub zdrowia powiadom Policję (997, 112) lub prokuratora; szybka reakcja umożliwi zapewnienie Tobie oraz Twoim bliskim ochrony, wszczęcie odpowiednich procedur, a także zabezpieczenie dowodów zdarzenia;
  • w razie doznania obrażeń ciała zgłoś się do lekarza w celu udzielenia Ci pomocy medycznej; możesz zażądać wystawienia bezpłatnego zaświadczenia lekarskiego o przyczynach i rodzaju uszkodzeń ciała związanych z użyciem przemocy w rodzinie;
  • jeśli potrzebujesz rozmowy, bezpłatnej porady prawnej, wsparcia psychologicznego w związku z przemocą w Twojej rodzinie albo udzielenia informacji o miejscach pomocy w Twojej najbliższej okolicy, możesz zadzwonić pod numer 801-12-00-02 Ogólnopolskiego Telefonu dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia” (pon.–sob. 8.00–22.00, niedziela i święta 8.00 –16.00);
  • w celu uzyskania kompleksowej pomocy możesz zgłosić się do właściwej instytucji, np.
    • Ośrodka Pomocy Społecznej,
    • Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie
    • Ośrodka Interwencji Kryzysowej,
    • Ośrodka Wsparcia,

 

Specjalistycznego Ośrodka Wsparcia dla Ofiar Przemocy w Rodzinie (SOW),

 

    • Ośrodka Pomocy dla Osób Pokrzywdzonych Przestępstwem (OPOPP),
    • Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych

 

 ZESPÓŁ INTERDYSCYPLINARNY

 

Zespół Interdyscyplinarny to grupa specjalistów podejmująca się współpracy celem udzielenia pomocy osobom lub rodzinom znajdującym się w kryzysie i dotkniętym problemem przemocy. Działania te skierowane są na rozwiązanie konkretnego problemu. Celem głównym zespołu interdyscyplinarnego jest efektywna współpraca instytucji i organizacji na rzecz zapobiegania i zwalczania przemocy w rodzinie, poprzez:

 

  • diagnozowanie problemu przemocy w rodzinie,
  • podejmowanie działań w środowisku zagrożonym przemocą w rodzinie mających na celu przeciwdziałanie temu zjawisku,
  • inicjowanie interwencji w środowisku dotkniętym przemocą w rodzinie,
  • rozpowszechnianie informacji o instytucjach, osobach i możliwościach udzielenia pomocy w środowisku lokalnym,
  • inicjowanie działań w stosunku do osób stosujących przemoc w rodzinie
  • realizacja gminnego programu przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie na lata 2011-2016

 

Zespół Interdyscyplinarny może tworzyć grupy robocze w celu rozwiązywania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w indywidualnych przypadkach.

 

Do zadań grup roboczych należy, w szczególności:

 

  • opracowanie i realizacja planu pomocy w indywidualnych przypadkach wystąpienia przemocy w rodzinie,
  • monitorowanie sytuacji rodzin, w których dochodzi do przemocy oraz rodzin zagrożonych wystąpieniem przemocy,
  • dokumentowanie działań podejmowanych wobec rodzin, w których dochodzi do przemocy oraz efektów tych działań

 

Członkowie Zespołu Interdyscyplinarnego oraz grup roboczych wykonują zadania w ramach obowiązków służbowych lub zawodowych. Prace w ramach grup roboczych są prowadzone w zależności od potrzeb zgłaszanych przez Zespół lub wynikających z problemów występujących w indywidualnych przypadkach.

 

Do głównych zadań programu należy:

 

  • zmniejszenie zjawiska i liczby zdarzeń z udziałem przemocy w rodzinie,
  •  podniesienie skuteczności i oddziaływań w przeciwdziałaniu przemocy poprzez rozwój i sprawną pracę Zespołu Interdyscyplinarnego, zapewnienie kompleksowej ochrony i pomocy dla ofiar przemocy od sprawcy,
  • inicjowanie działań mających na celu podniesienie wiedzy „świadomości społecznej”

 

i empatii wobec zjawiska przemocy w środowisku.

 

Do współpracy z Zespołem  Interdyscyplinarnym została powołana prokurator z Prokuratury Rejonowej  w Pucku oraz kuratorzy.

 

PROCEDURA „NIEBIESKIEJ KARTY”

 

Zgodnie z Art. 9d. 1. Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w Rodzinie (Dz.U. 2005 nr 180 poz. 1493) podejmowanie interwencji w środowisku wobec rodziny dotkniętej przemocą odbywa się w oparciu o procedurę „Niebieskie Karty” i nie wymaga zgody osoby dotkniętej przemocą w rodzinie.

 

Procedura „Niebieskie Karty” obejmuje ogół czynności podejmowanych i realizowanych przez przedstawicieli jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, Policji, oświaty i ochrony zdrowia, w związku z uzasadnionym podejrzeniem zaistnienia przemocy w rodzinie (art. 9d.2)

 

Wszczęcie procedury „Niebieskie Karty” następuje przez wypełnienie formularza „Niebieska Karta” w przypadku powzięcia, w toku prowadzonych czynności służbowych lub zawodowych, podejrzenia stosowania przemocy wobec członków rodziny lub w wyniku zgłoszenia dokonanego przez członka rodziny lub przez osobę będącą świadkiem przemocy w Rodzinie (art. 9d. 4.)